Πέμπτη 29 Δεκεμβρίου 2022

Η ιστορία του Άγιου Βασίλη: Ποιος είναι πραγματικά και τι «σχέση» έχει με γνωστό αναψυκτικό

Ποιος είναι, όμως, πραγματικά;
Αντίστροφη μέτρηση για την Πρωτοχρονιά, κι ο Άγιος Βασίλης ήδη έχει ξεκινήσει το ταξίδι του. Ποιος είναι, όμως, πραγματικά;

Ο Σάντα Κλάους (ο Άι-Βασίλης των Ελλήνων) είναι ο παραδοσιακός χορηγός των Χριστουγέννων, που φέρνει δώρα στα παιδιά. Η δημοφιλής εικόνα του καλοαναθρεμμένου, γενιοφόρου και κοκκινοντυμένου κυρίου, βασίζεται σε δυτικές παραδόσεις που συνδέονται με τον Άγιο Νικόλαο, τον προστάτη των ναυτικών.


Οι Ολλανδοί πιστώνονται με τη μεταφορά του θρύλου του Αγίου Νικολάου (Σίντερκλας στα ολλανδικά) στο Νέο Άμστερνταμ (σημερινή Νέα Υόρκη), μαζί με το έθιμο να δίνουν δώρα και γλυκά στα παιδιά την ημέρα της γιορτής του, στις 6 Δεκεμβρίου.


Η πρώτη καταγραφή του ολλανδικού μύθου έγινε το 1809 από τον αμερικανό συγγραφέα Ουάσινγκτον Ίρβινγκ στο βιβλίο του «A History of New York». Οι Αμερικανοί στη συνέχεια ήταν υπεύθυνοι για τη διάδοση της φιγούρας του σ’ όλο τον κόσμο, ακόμη κι εκεί που δεν υπάρχουν χριστιανοί.


Η κυρίαρχη απεικόνιση του Σάντα Κλάους είναι βασισμένη σε σκίτσα του Τόμας Ναστ για το περιοδικό «Harper's Weekly» το 1863. Ο Σάντα Κλάους του Ναστ οφείλει πολλά στις περιγραφές του ποιήματος «A Visit from St. Nicholas», που δημοσιεύτηκε ανώνυμα 1823 και διεκδίκησε την πατρότητά του το 1837 ο συγγραφέας και καθηγητής Ανατολικών και Ελληνικών Σπουδών, Κλέμεντ Κλαρκ Μουρ.


Το σκίτσο του Ναστ επεξεργάστηκε αργότερα ο εικονογράφος Χάντον Σάντμπλομ για τη διαφημιστική καμπάνια της Κόκα Κόλα το 1931 κι έκτοτε η εικόνα του Σάντα Κλάους παραπέμπει σ’ έναν ευγενικό κύριο με λευκά γένια, ντυμένο με κόκκινη ερμίνα και λευκή γούνα, με μαύρη ζώνη, μαύρες μπότες κι ένα κόκκινο καπέλο.


Η παράδοση, σύμφωνα με το sansimera.gr, θέλει τον Σάντα Κλάους να ζει στον Βόρειο Πόλο με τη γυναίκα του (το Ροβανιέμι της Φινλανδίας τον διεκδικεί τα τελευταία χρόνια). Περνάει τον χρόνο του φτιάχνοντας παιχνίδια και λαμβάνει γράμματα από τα παιδιά όλου του κόσμου που του ζητούν χριστουγεννιάτικα δώρα.


Την παραμονή των Χριστουγέννων φορτώνει με παιχνίδια το έλκηθρό του που το σέρνουν οκτώ τάρανδοι και πετάει σ’ όλο τον κόσμο. Σταματάει στο σπίτι κάθε παιδιού και δίκην καλικάντζαρου κατεβαίνει από την καμινάδα για ν’ αφήσει τα δώρα και δροσίζεται με το γάλα και τα μπισκότα που του έχουν αφήσει τα παιδιά του νοικοκυριού.


Η συγκεκριμένη εικόνα του Σάντα Κλάους και το έθιμο των δώρων στα παιδιά άρχισαν να γίνονται γνωστά στην Ελλάδα πιθανώς την περίοδο του μεσοπολέμου από κοσμογυρισμένους αστούς και από τους μετανάστες στις ΗΠΑ, που έστελναν ευχετήριες κάρτες στα συγγενικά τους πρόσωπα στην πατρίδα.


Στον ελληνικό χώρο, αντί του Σάντα Κλάους, επικράτησε το όνομα του Άι-Βασίλη, ίσως επειδή τα δώρα στα παιδιά μοιράζονταν παλαιότερα την Πρωτοχρονιά, την ημέρα εορτής του Αγίου Βασιλείου. Αντίθετα με τον βόρειο και καλοαναθρεμμένο Σάντα Κλάους, ο Άγιος Βασίλειος ήταν μελαψός και λιπόσαρκος, ήταν πεζοπόρος και όχι εποχούμενος σε έλκηθρο και δεν μοίραζε δώρα παρά μόνο ευχές για καλοτυχία και καλό χρόνο.

1 σχόλιο:

  1. Βιτρίνα ὁ Santa Claus


    Αντί της αθεΐας που επικρατεί στις μέρες μας και του santa clauss της coka cola, εμείς κηρύσσουμε τον ορθόδοξο, ασκητικό Μέγα Βασίλειο, «αθέοις μεν σκάνδαλον, δυτικοίς δε μωρίαν»! Όπως είναι γνωστό, ο αυθεντικός άγιος Βασίλειος, ήταν Έλληνας Πατέρας της Εκκλησίας μας, ο οποίος έζησε τον 4ο αι. μ.Χ. Ως επίσκοπος Καισάρειας, έλαβε μέρος στη α΄ Οικουμενική Σύνοδο με σημαντικό ρόλο, ενώ επέδειξε ιδιαίτερα πλούσιο φιλανθρωπικό έργο. Ο Μέγας Βασίλειος ήταν μια ασκητική μορφή, με μαύρη γενειάδα (πέθανε μόλις 49 ετών), που πρόλαβε να αφήσει ως παρακαταθήκη, ένα πολύ πλούσιο θεολογικό έργο, χάρη στο οποίο ονομάστηκε “Μέγας”. Ο Καππαδόκης Άγιος, «βαστάει πένα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι», μοιράζοντας απλόχερα τα πνευματικά του δώρα, διδάσκοντας τον ελληνορθόδοξο Τρόπο και την ελληνορθόδοξη Παιδεία και Παράδοση.
    Αντίθετα, ο στρουμπουλός, κόκκινος, γέρικος Santa Claus, με την άσπρη γενειάδα, αποτελεί μια μίξη του Αγίου Νικολάου, σκανδιναβικών και γερμανικών μύθων, ο οποίος πήρε τη σημερινή του μορφή από την Coka Cola, της οποίας αποτέλεσε και αποτελεί εμπορικό προϊόν. Ο Santa, μοιράζει στα παιδιά πλούσια υλικά, δώρα και εφήμερες απολαύσεις, αποτελώντας ένα καταναλωτικό πρότυπο, εργαλείο στα χέρια των μεγάλων πολυεθνικών.

    Το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων δεν σχετίζεται με υλικά αγαθά. Το Θείο Βρέφος δεν ζητά από εμάς να στολίσουμε τις πόλεις και τα σπίτια μας για να υποδεχτούμε τον ερχομό Του. Η Ελπίδα που φέρνει ο ερχομός Του δεν φαίνεται καλύτερα με τα λαμπερά φωτάκια. Οι φτωχοί και οι μοναχικοί άνθρωποι δεν θα νοιώσουν καλύτερα με τα φτιασίδια των εορτών. Τα παιδιά, δεν έχουν ανάγκη μόνο τα φθαρτά παιχνίδια, όπως μας το παρουσιάζει η διαφήμιση μεγάλης εταιρείας παιχνιδιών, αλλά την παρουσία και την αγάπη των γονιών τους.
    Ο στολισμός δεν είναι κάτι απαραίτητα αρνητικό, αφού βοηθάει το εορταστικό κλίμα των ημερών γύρω από τα Χριστούγεννα (και όχι κάποιων αφηρημένων εορτών). Όταν όμως προφανώς εσκεμμένα, από τον στολισμό απουσιάζει οτιδήποτε μπορεί να θυμίζει Χριστούγεννα, είναι περιττός και οι υπεύθυνοι, υπόλογοι για την σταδιακή εξαφάνιση των Χριστουγέννων, από το εορταστικό κλίμα των ημερών. Μια εξαφάνιση που όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες γίνεται για να μην θιγούν οι μουσουλμάνοι που στον αντίποδα αυτές τις μέρες προσπαθούν να κάνουν έντονη την παρουσία τους και για να οδηγηθούμε σε ένα άθρησκο κράτος.
    Ως ελληνορθόδοξοι, δεν μας ταιριάζει να γιορτάσουμε αποξενωμένα, ψευδοαγαπητικά και α-νόητα τα Χριστούγεννα, αναδυκνείοντας τον υπερκαταναλωτισμό και περιορίζοντας την αγάπη μας και τα συναισθήματα για το συνάνθρωπο σε μια εύθραυστη βιτρίνα κάποιου καταστήματος. Ο δικός μας Μέγας Βασίλειος διδάσκει την οντολογική αγάπη. Καλά Χριστούγεννα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Οι όροι χρήσης που ισχύουν για τη δημοσίευση των σχολίων, έχουν ως εξής:

Κάτωθι των περισσοτέρων κειμένων του διαδικτυακού τόπου παρέχεται η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες/ επισκέπτες. Η δυνατότητα αυτή είναι καταρχήν ελεύθερη. Ωστόσο, η συντακτική ομάδα δύναται να προβεί άμεσα και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή αιτιολόγηση, στη διαγραφή οιουδήποτε σχολίου κρίνει ότι είναι εκτός του δεοντολογικού πλαισίου, των στόχων και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου, ειδικά δε εάν αυτό είναι υβριστικό, ειρωνικό, έχει στόχο να προσβάλλει τρίτο πρόσωπο ή την ιστοσελίδα.

Σε καμία περίπτωση ο διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου δεν υιοθετεί, ενστερνίζεται, αποδέχεται ή εγγυάται την αλήθεια των προσωπικών σκέψεων, αντιλήψεων και πληροφοριών, οι οποίες εκφράζονται από τους επισκέπτες/χρήστες της ιστοσελίδας.

Με την αποστολή ενός σχολίου αυτόματα αποδέχεστε τους όρους χρήσης.

Η συντακτική ομάδα του Aridaia365