Βαρέα και Ανθυγιεινά: Ένταξη στο συνταξιοδοτικό καθεστώς για 120.000 νοσηλευτές και εργαζόμενους στο ΕΚΑΒ

Ένταξη στο συνταξιοδοτικό καθεστώς για 120.000 νοσηλευτές και εργαζόμενους στο ΕΚΑΒ

Οι εργαζόμενοι αποκτούν δυνατότητα συνταξιοδότησης με το καθεστώς των βαρέων στα 62 έτη, εφόσον έχουν συμπληρώσει ή θα συμπληρώσουν τουλάχιστον 12 χρόνια υπηρεσίας στα βαρέα.

Με τροπολογία που αναμένεται να κατατεθεί το επόμενο διάστημα προς ψήφιση στη Βουλή, το υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε την ένταξη νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων – διασωστών του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στο συνταξιοδοτικό καθεστώς των βαρέων και ανθυγιεινών.

Η ρύθμιση αφορά περίπου 120.000 παλαιούς και νέους ασφαλισμένους εργαζόμενους στο Δημόσιο, οι οποίοι, παρότι λαμβάνουν ήδη το επίδομα βαριάς και ανθυγιεινής εργασίας, μέχρι σήμερα δεν είχαν πρόσβαση στο ευνοϊκότερο καθεστώς συνταξιοδότησης των βαρέων. Στο Δημόσιο, αντίστοιχη δυνατότητα υπήρχε μόνο για εργαζομένους σε βαριές εργασίες των ΟΤΑ.

Η αλλαγή αυτή αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά τις συνθήκες συνταξιοδότησης για χιλιάδες εργαζόμενους στο ΕΣΥ, οι οποίοι επί δεκαετίες εργάζονται σε απαιτητικά και επικίνδυνα περιβάλλοντα χωρίς την αντίστοιχη συνταξιοδοτική προστασία.

Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος αναλύει ότι, σύμφωνα με την επερχόμενη ρύθμιση — η οποία είχε προαναγγελθεί ήδη από την περίοδο της πανδημίας COVID-19 — οι εργαζόμενοι αυτοί αποκτούν δυνατότητα συνταξιοδότησης με το καθεστώς των βαρέων στα 62 έτη, εφόσον έχουν συμπληρώσει ή θα συμπληρώσουν τουλάχιστον 12 χρόνια υπηρεσίας στα βαρέα.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, με τη νέα διάταξη, δεν θα απαιτείται πλέον η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης για τη λήψη πλήρους σύνταξης στα 62, προϋπόθεση που αποτελούσε σημαντικό εμπόδιο για πολλούς εργαζόμενους.

Παράλληλα, προβλέπεται ειδική δυνατότητα για όσους βρίσκονται κοντά στο 62ο έτος ηλικίας και επιθυμούν να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μέσω εξαγοράς προϋπηρεσίας. Το κόστος εξαγοράς ορίζεται στο 3,6% επί των μεικτών αποδοχών. Για παράδειγμα, σε μεικτές αποδοχές 2.000 ευρώ, το ποσό αντιστοιχεί σε 72 ευρώ ανά μήνα εξαγοράς — ένα σχετικά διαχειρίσιμο κόστος για όσους επιθυμούν να αξιοποιήσουν άμεσα το νέο καθεστώς.

Η ένταξη νοσηλευτών και εργαζομένων του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα αποτελεί ουσιαστική αναγνώριση των συνθηκών εργασίας όσων στηρίζουν καθημερινά το δημόσιο σύστημα υγείας. Η δυνατότητα εξαγοράς προϋπηρεσίας, σε συνδυασμό με το προσιτό κόστος, καθιστά τη ρύθμιση ευέλικτη και πρακτικά αξιοποιήσιμη από μεγάλο αριθμό εργαζομένων.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον προγραμματισμό συνταξιοδότησης χιλιάδων εργαζομένων του ΕΣΥ, καθώς μέχρι σήμερα πολλοί νοσηλευτές και διασώστες παρέμεναν στην εργασία τους μέχρι τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης προκειμένου να λάβουν πλήρη σύνταξη. Με το νέο καθεστώς, το όριο αυτό ουσιαστικά παρακάμπτεται για όσους καλύπτουν την προϋπόθεση της 12ετίας στα βαρέα.

Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική και για έναν ακόμη λόγο: για πρώτη φορά αναγνωρίζεται θεσμικά ότι οι συνθήκες εργασίας στο ΕΣΥ και στο ΕΚΑΒ είναι αντίστοιχα επιβαρυντικές με εκείνες άλλων κλάδων που ήδη εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Οι εργαζόμενοι σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και υπηρεσίες επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας εκτίθενται καθημερινά σε υψηλό εργασιακό στρες, νυχτερινή εργασία, βιολογικούς κινδύνους και ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.

Ιδιαίτερα μετά την πανδημία, τα αιτήματα για πλήρη ένταξη του νοσηλευτικού προσωπικού στα βαρέα και ανθυγιεινά είχαν ενταθεί, με συνδικαλιστικούς φορείς να ζητούν επίμονα αλλαγές στο ασφαλιστικό καθεστώς του κλάδου. Η νέα διάταξη έρχεται να καλύψει ένα κενό δεκαετιών, καθώς μέχρι σήμερα οι εργαζόμενοι λάμβαναν μόνο το σχετικό επίδομα, χωρίς όμως να απολαμβάνουν τα αντίστοιχα συνταξιοδοτικά οφέλη.

Παράλληλα, η δυνατότητα εξαγοράς προϋπηρεσίας δίνει λύση σε εργαζόμενους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση αλλά δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο χρόνο στα βαρέα. Με σχετικά χαμηλό κόστος, μπορούν να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις και να αξιοποιήσουν άμεσα το νέο πλαίσιο, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε αυξημένο ενδιαφέρον για αιτήσεις συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Νοσηλευτής εργάζεται σε νοσοκομείο του ΕΣΥ επί 22 χρόνια. Είναι 55 ετών και έχει μεικτές αποδοχές 2.000 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση μπορεί να εξαγοράσει προϋπηρεσία ώστε να συμπληρώσει τα 12 απαιτούμενα χρόνια στα βαρέα και να συνταξιοδοτηθεί στα 62.

Το κόστος εξαγοράς ανέρχεται σε 72 ευρώ για κάθε μήνα που απαιτείται. Για τη συμπλήρωση της απαιτούμενης 12ετίας θα χρειαστεί εξαγορά 5 ετών, με συνολικό κόστος 4.320 ευρώ.

Παράδειγμα 2

Βοηθός νοσηλευτή σε κρατική κλινική, ηλικίας 52 ετών, με 18 χρόνια υπηρεσίας, θα συμπληρώσει 10 χρόνια στα βαρέα μέχρι το 62ο έτος. Με εξαγορά επιπλέον 2 ετών προϋπηρεσίας θα μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί με το νέο καθεστώς.