 |
| Γράφει ο Κικίδης Θεόδωρος |
Στο σημερινό μας άρθρο θα αναφερθούμε στην φωνολογική ενημερότητα ή φωνολογική επίγνωση, και γιατί αυτή είναι σημαντική. Είναι ένας όρος τον οποίο θα ακούσουμε ίσως για πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο, η δεξιότητα όμως αυτή αρχίζει να αναπτύσσεται προοδευτικά σε μικρότερες ηλικίες. Πριν ένα παιδί πιάσει ένα μολύβι για να γράψει ή να διαβάσει, θα πρέπει να έχει κατακτήσει μια πολύ σημαντική δεξιότητα, αυτή είναι η φωνολογική ενημερότητα η οποία αποτελεί θεμέλιο λίθο ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις παραπάνω δεξιότητες. Πάμε λοιπόν να εξηγήσουμε τι ακριβώς είναι.
Αρχικά η φωνολογική ενημερότητα είναι η ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει και να χειρίζεται τους ήχους του προφορικού λόγου (όπως τις συλλαβές και τα φωνήματα), ανεξάρτητα από τη σημασία των λέξεων. Είναι μια μεταγλωσσική δεξιότητα που επιτρέπει στο παιδί να καταλάβει ότι οι λέξεις αποτελούνται από μικρότερα ηχητικά κομμάτια που ενώνονται μεταξύ τους. Η φωνολογική ενημερότητα είναι μια εξελικτική διαδικασία που ξεκινά από τα 3 έτη και ολοκληρώνεται στα 6 με 7.
Συγκεκριμένα :
Ηλικία Στάδιο Ανάπτυξης & Δεξιότητες
3 - 4 έτη Πρώτα ακούσματα: Το παιδί έρχεται σε επαφή με τον ρυθμό της γλώσσας μέσα από απλά τραγουδάκια, ποιήματα και παραμύθια. Αναπτύσσει ασυνείδητα την ακουστική διάκριση.
4 - 5 έτη Συλλαβική επίγνωση & Ρίμα: Χωρίζει λέξεις σε συλλαβές (π.χ. με παλαμάκια). Αναγνωρίζει την ομοιοκαταληξία (π.χ. χέρι - ταίρι) και εντοπίζει με ποιον ήχο ξεκινά μια λέξη.
6 - 7 έτη Φωνημική επίγνωση: Πρόκειται για το τελικό στάδιο. Το παιδί μπορεί πλέον να απομονώνει, να τεμαχίζει και να χειρίζεται ξεχωριστά τον κάθε ήχο/γράμμα μέσα σε μια λέξη (π.χ. να καταλαβαίνει ότι η λέξη νερό αποτελείται από τους ήχους /ν-ε-ρ-o/).
Χωρίζεται σε δύο βασικά επίπεδα και η καλλιέργεια της φωνολογικής ενημερότητας γίνεται αποκλειστικά στον προφορικό λόγο, χωρίς αρχικά να εμπλέκονται τα γραπτά σύμβολα (γράμματα).
Επιγλωσσικό επίπεδο: Η απλή, αυθόρμητη αναγνώριση ομοιοτήτων και διαφορών στους ήχους των λέξεων (π.χ. αν δύο λέξεις αρχίζουν από το ίδιο γράμμα).
Μεταγλωσσικό επίπεδο: Ο συνειδητός και σκόπιμος χειρισμός των ήχων, ο οποίος περιλαμβάνει την κατάτμηση, τη σύνθεση, την απαλοιφή, την προσθήκη και την αντιστροφή φωνημάτων.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ;
Η απάντηση κρύβεται στο γεγονός ότι δεν αποτελεί απλώς μια γλωσσική δεξιότητα, αλλά τον ισχυρότερο δείκτη για τη μελλοντική σχολική επίδοση του παιδιού.Χωρίς αυτήν, η διαδικασία της ανάγνωσης και της γραφής μοιάζει με την προσπάθεια να χτιστεί ένα σπίτι χωρίς θεμέλια. Είναι η γέφυρα που μετατρέπει τους αφηρημένους ήχους που ακούει ένα παιδί σε συγκεκριμένα γράμματα πάνω στο χαρτί.
Η σημασία της φωνολογικής ενημερότητας εκτείνεται πολύ πέρα από την απλή εκμάθηση του αλφαβήτου. Έρευνες ετών δείχνουν ότι η επάρκεια σε αυτή τη δεξιότητα λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας ενάντια στις μαθησιακές δυσκολίες. Εντοπίζοντας και ενισχύοντας έγκαιρα τη φωνολογική επίγνωση στο Νηπιαγωγείο, μπορούμε να προλάβουμε μελλοντικά ελλείμματα στην ορθογραφία και την αναγνωστική ροή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σχολική ζωή γεμάτη αυτοπεποίθηση.
Είναι εξαιρετικά σημαντική επειδή αποτελεί το θεμέλιο για τη σχολική ετοιμότητα και την ακαδημαϊκή πορεία του παιδιού:
• Βάση για Ανάγνωση και Γραφή: Βοηθά το παιδί να συνδέσει τους ήχους (φωνήματα) με τα γραπτά σύμβολα (γράμματα) ώστε να μπορεί να αποκωδικοποιεί λέξεις.
• Πρόληψη Μαθησιακών Δυσκολιών: Η έγκαιρη ανάπτυξή της προλαμβάνει μελλοντικές δυσκολίες στην ορθογραφία και την ανάγνωση, ενώ σχετίζεται άμεσα με την εμφάνιση δυσλεξίας.
• Ομαλή Μετάβαση στο Σχολείο: Εξασφαλίζει ότι το παιδί θα ανταπεξέλθει με επιτυχία στις απαιτήσεις της Α' Δημοτικού
ΚΙΚΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οι όροι χρήσης που ισχύουν για τη δημοσίευση των σχολίων, έχουν ως εξής:
Κάτωθι των περισσοτέρων κειμένων του διαδικτυακού τόπου παρέχεται η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες/ επισκέπτες. Η δυνατότητα αυτή είναι καταρχήν ελεύθερη. Ωστόσο, η συντακτική ομάδα δύναται να προβεί άμεσα και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή αιτιολόγηση, στη διαγραφή οιουδήποτε σχολίου κρίνει ότι είναι εκτός του δεοντολογικού πλαισίου, των στόχων και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου, ειδικά δε εάν αυτό είναι υβριστικό, ειρωνικό, έχει στόχο να προσβάλλει τρίτο πρόσωπο ή την ιστοσελίδα.
Σε καμία περίπτωση ο διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου δεν υιοθετεί, ενστερνίζεται, αποδέχεται ή εγγυάται την αλήθεια των προσωπικών σκέψεων, αντιλήψεων και πληροφοριών, οι οποίες εκφράζονται από τους επισκέπτες/χρήστες της ιστοσελίδας.
Με την αποστολή ενός σχολίου αυτόματα αποδέχεστε τους όρους χρήσης.
Η συντακτική ομάδα του Aridaia365